Miejski portal informacyjny:
Otwock, Józefów, Celestynów, Karczew, Kołbiel

Urodził się w Otwocku w 1928 roku jako Mosze Finkielman.

Dzieciństwo spędził w Otwocku. Osierocony już na początku wojny. W wieku 14 lat wydostał się z otwockiego getta. Od kwietnia 1942 r. do maja 1945 r. ukrywał się - zdany tylko na siebie - we wsiach wschodniej Polski, najmując się do prac polowych. Samodzielnie zdobył "aryjskie" dokumenty na nazwisko Domański. Po wojnie sądownie przyjął nazwisko, pod którym ocalał.

Z zawodu został fotografem. Prowadził swój zakład m.in. w Dzierżoniowie. Mieszkał w Polsce do kwietnia 1969 r., kiedy wyemigrował do Danii. Rok później przeniósł się do Toronto, gdzie mieszkał do końca życia.

Do Polski przyjechał ponownie po raz pierwszy w roku 1993. W ostatnich latach Marian Domański wielokrotnie odwiedzał Otwock. Trzykrotnie prezentował w naszym mieście wystawy swoich fotografii. Odnalazł w Otwocku wielu nowych przyjaciół, z którymi wiernie podtrzymywał kontakty. Dzięki Społecznemu Komitetowi Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich odnalazł także w Izraelu - po ponad 60 latach - przyjaciół z dzieciństwa: rodzeństwo Cytrynów, w których otwockim domu mieszkał po śmierci swoich rodziców.

W 2005 roku lokalna otwocka oficyna wydawnicza "Nowa Ziemia" opublikowała poruszające wspomnienia Mariana Domańskiego "Moje drogi dzieciństwa 1939-1945". Zdaniem wielu czytelników, stanowią one materiał na scenariusz pasjonującego filmu fabularnego. W tym samym roku ukazała się w Bibliotece "Więzi" powieść Symchy Symchowicza "Pasierb nad Wisłą" o przedwojennym żydowskim Otwocku w przekładzie Mariana Domańskiego.

W Kanadzie w 2010 r. ukazała się anglojęzyczna edycja wspomnień Mariana Domańskiego pod tytułem "Fleeing From the Hunter". Publikacja ta zdobyła w maju 2011 r. srebrny medal w kategorii "Autobiografie i wspomnienia" w nowojorskim konkursie niezależnych wydawców Independent Publishers' Book Award. Jesienią roku 2011 wydano ją również w języku francuskim pod tytułem "Traqué".

Dla Mariana Domańskiego każde spotkanie z Otwockiem było niezwykłym przeżyciem. W Toronto organizował (wspólnie z Symchą Symchowiczem) spotkania informacyjne dotyczące prowadzonych w Otwocku działań na rzecz pamięci Żydów.

Po raz ostatni Marian Domański był w Otwocku w roku 2011. Zaciągnął wówczas kredyt, aby kupić bilet lotniczy do Polski. Wyjeżdżając wtedy z Otwocka, zapowiadał, że jest jego wielkim pragnieniem przyjazd do naszego miasta w bieżącym roku, na 70. rocznicę zagłady otwockich Żydów. Niestety, w ostatnich tygodniach dramatycznie pogorszył się stan jego zdrowia. Postępująca choroba nowotworowa szybko doprowadziła do jego śmierci.

Pogrzeb Mariana Domańskiego odbędzie się w Toronto w środę 30 maja.

Do Rady Miasta Otwocka wpłynął właśnie wniosek, aby Marian Domański otrzymał (wraz z Symchą Symchowiczem) honorowe obywatelstwo naszego miasta. Niestety, nie zdążyliśmy przed odejściem Pana Mariana...


Zbigniew Nosowski
Społeczny Komitet Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich