Miejski portal informacyjny:
Otwock, Józefów, Celestynów, Karczew, Kołbiel

150 lat temu, w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r., polscy powstańcy zaatakowali rosyjskie garnizony w Królestwie Polskim. Tak rozpoczęły się walki o niepodległość, które w dziejach Polski nazwano powstaniem styczniowym. Uroczystością pod pomnikiem upamiętniającym poległych powstańców w Emowie uczczono rocznicę tamtych wydarzeń.

Od początku lat 60. XIX w. polscy patrioci, wykorzystując osłabienie Rosji w wyniku toczącej się w latach 1853-1856 wojny krymskiej, podjęli próby wyzwolenia Polski spod rosyjskiego jarzma. 22 stycznia 1863 r., w odpowiedzi na ogłoszony przymusowy pobór do wojska rosyjskiego, kierowany przez nawołujące do aktywnej walki z zaborcą stronnictwo "czerwonych" Komitet Centralny Narodowy ogłosił się Tymczasowym Rządem Narodowym i wezwał naród do powstania. Jednocześnie dwoma dekretami uwłaszczył chłopów i obiecał ziemię bezrolnym uczestniczącym w walce. Powstanie szybko rozszerzyło się z ziem Królestwa na Litwę, Białoruś i Ukrainę. Polski zryw spotkał się także poparciem międzynarodowej opinii publicznej. Do polskich powstańców dołączyli zagraniczni ochotnicy - Francuzi, Węgrzy, Włosi a także sprzeciwiający się samowładztwu caratu Rosjanie. Do jesieni 1964 roku stoczono ok. 1200 bitew i potyczek, mających głównie charakter walki partyzanckiej. Mimo początkowych sukcesów, zryw narodowo-wyzwoleńczy zakończył się klęską powstańców. Kilkadziesiąt tysięcy zostało zabitych w walkach, około tysiąca straconych, blisko 38 tysięcy skazano na katorgę i zsyłkę na Syberię. Kolejnych 10 tysięcy wyemigrowało.

W 150 rocznicę tamtych wydarzeń, na powstańczej mogile w Emowie, odbyła się zorganizowana przez otwocki oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno- Krajoznawczego uroczystość patriotyczna. W capstrzyku udział wzięło kilkadziesiąt osób, wśród których znaleźli się przedstawiciele lokalnych władz samorządowych - wiceprezydent Otwocka Artur Grzegorz Brodowski, wiceprzewodniczący Rady Powiatu Andrzej Szaciłło i wójt gminy Celestynów Stefan Traczyk. O powstańczych pamiątkach rozrzuconych po Ziemi Otwockiej zgromadzonym opowiedział prezes PTTK Paweł Ajdacki.

Stojący na świdrzanej skarpie na wysokości Mlądza niepozorny pomnik z piaskowca, pod którym odbył się apel, upamiętnia miejsce pochówku powstańców z trzystuosobowego oddziału pułkownika Ziemomysła Kuczyka, który rankiem 3 marca stoczył potyczkę w lesie pod Glinianką ze ścigającą go kolumną rosyjską z Nowomińska. Po walce powstańcy wycofywali się wzdłuż dawnego gościńca biegnącego z Glinianki do Wawra. Zmarłych od ran poniesionych w boju pochowano w miejscu, które pozostało w pamięci miejscowej ludności. Jeszcze tego samego dnia powstańcy Kuczyka stoczyli pod Otwockiem Małym kolejną, zwycięską walkę z dwukrotnie silniejszym oddziałem rosyjskim dowodzonym przez Reyenthala. W 1907 roku, na powstańczej mogile stanął kamień pamiątkowy zwieńczony żelaznym krzyżem. Fundatorem nagrobka był właściciel pobliskiego majątku "Gródek", weteran powstania Józef Skibiński. Dopóki pod pomnikiem biegła droga, powstańczą mogiłą opiekowali się okoliczni mieszkańcy. Jednak po przeniesieniu szlaku komunikacyjnego w rejon dzisiejszej ulicy Mostowej o miejscu zapomniano, a monument uległ dewastacji. Po latach z zapomnienia wydobyli go członkowie i sympatycy otwockiego oddziału PTTK, którzy latem 2006 roku przywrócili mu dawną świetność, tuszując niszczycielski wpływ przyrody, czasu i wandali. Ponowne poświęcenie odrestaurowanego nagrobka odbyło się w przeddzień 144 rocznicy zrywu i w stulecie ufundowania monumentu - 21 stycznia 2007 roku.

Zainteresowanych tematyką powstania styczniowego na ziemiach dzisiejszego powiatu otwockiego zapraszamy na spotkanie z prezesem otwockiego oddziału PTTK Pawłem Ajdackim. Panel odbędzie się w przeddzień 150 rocznicy potyczki oddziału pułkownika Kuczyka, 2 marca w siedzibie Muzeum Ziemi Otwockiej przy ul. Narutowicza 2.