Miejski portal informacyjny:
Otwock, Józefów, Celestynów, Karczew, Kołbiel

24 stycznia z inicjatywy Prezydenta Otwocka we współpracy z kawiarnią Eurocafe odbyło spotkanie z wnukiem porucznika Adolfa Mroza - oficera 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, przedwojennego naczelnego geodety Komisji Klimatycznej Uzdrowiska Otwock. Dyskusję poprzedziła projekcja dokumentu Joanny Pieciukiewicz "Honor Generała". Film opisuje starania społeczności holenderskiego Driel, którzy mimo upływu czasu nie zapomnieli o swoich polskich bohaterach, o przywrócenie należnego w historii miejsca żołnierzom generała Stanisława Sosabowskiego.

Stworzona w październiku 1941 roku w Szkocji 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa rekrutowała się z żołnierzy 4 Brygady Kadrowej Strzelców i polskich jeńców zwolnionych z obozów w ZSSR. Przeznaczeniem SBS miało być wsparcia powstania powszechnego w okupowanej Polsce. Brygada, jako jedyna jednostka polska, nie podlegała wówczas dowództwu brytyjskiemu. Sytuacja uległa zmianie w czerwcu 1944 roku. Samodzielna do tej pory Brygada utraciła swoją niezależność i wcielona została w skład 1 Korpusu Powietrznego dowodzonego przez gen. Browninga. Wkrótce zdecydowano o jej użyciu w największej operacji powietrznodesantowej, przeprowadzonej podczas II wojny światowej. W założeniach brytyjskich sztabowców "Market-Garden" doprowadzić miała do utworzenia przez alianckich spadochroniarzy przyczółków na Renie, otwierających drogę do przemysłowego serca Rzeszy i w efekcie przybliżenia końca wojny. 17 września 1944 roku trzy angloamerykańskie dywizje powietrznodesantowe desantowały się na nad okupowaną Holandią z zadaniem zajęcia znajdujących się w tym rejonie siedmiu mostów i utrzymania ich do nadejścia brytyjskiego XXX korpusu pancernego generała Horrocksa. Amerykanie i Anglicy napotkali na zacięty opór doborowych jednostek wroga. Trudnej sytuacji oblężonej w Arnhem brytyjskiej I DPD nie uratował opóźniony z powodu załamania pogody desant dowodzonej przez generała Sosabowskiego polskiej 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Mimo bohaterstwa Polaków nie udało się odbić z rąk Niemców ostatniej przeprawy na Renie. Ostatecznie z planowanych przez pomysłodawcę desantu Marszałka Montgomery'ego celów, kosztem ogromnych strat (alianci stracili ponad 1/3 z 35 tysięcy biorących udział w desancie żołnierzy; prawie całkowicie rozbita została walcząca w rejonie Arnhem brytyjska 1 DPD),koalicji udało się zdobyć i utrzymać 6 mostów. 25 września podjęto decyzję o wycofaniu brytyjskich i polskich spadochroniarzy na południowy brzeg Renu. Po klęsce "Market-Garden" Monty podkreślał, że jego plan powiódł się w 90 procentach. Innego zdania było Naczelne Dowództwo Alianckich Ekspedycyjnych Sił Zbrojnych, które określiło założenia operacji jako zbyt ambitne, celujące "o jeden most za daleko" (ocena ta znalazła swój oddźwięk w tytule monografii dotyczącej operacji autorstwa amerykańskiego dziennikarza Corneliusa Ryana). Winę brytyjskie dowództwo przypisało "niedostatecznemu zaangażowaniu w walkę" Polaków i postawie polskiego dowództwa 1 SBS. Za fiasko planu Montgomery'ego największą cenę przyszło zapłacić twórcy Brygady. Generał Sosabowski po wojnie został niemal całkowicie zapomniany, zdegradowany do osoby pozbawionego obywatelstwa magazyniera w jednej z londyńskich fabryk. Do końca życia generalski mundur zakładał jedynie na spotkania kombatantów. Generał Sosabowski i jego żołnierze odzyskali należny im honor dopiero w XXI. Po ponad 60 latach od wydarzeń z września 1944 roku, starania mieszkańców holenderskiego Driel czczących pamięć o swoich polskich wyzwolicielach przyniosły efekt. 31 maja 2006 roku królowa Beatrix przyznała generałowi pośmiertnie najwyższe holenderskie odznaczenie wojskowe - Medal Brązowego Lwa.

Jednak nie tylko Holendrom żołnierze SBS zawdzięczają swoją rehabilitację. Do grona pasjonatów kultywujących pamięć żołnierzy generała Sosabowskiego należy m.in. wnuk weterana Brygady, porucznika Adolfa Mroza, Mateusz. Pan Mateusz od lat zajmuje się dokumentowaniem historii jednostki, w której służył jego przodek. Owocem jego wysiłków jest m.in. polskie wydanie monografii George F. Cholewczynskiego "Rozdarty naród", poświęconej udziałowi Polaków w operacji "Market-Garden" oraz coraz bardziej kompletny wykaz mogił polskich żołnierzy w Holandii. O swojej pasji opowiadał zgromadzonej w Eurocafe publiczności, wśród której znalazł się wiceprezydent Otwocka Artur Grzegorz Brodowski.